Topic 2 Συνεντεύξεις

Πριν από τη διεξαγωγή μιας συνέντευξης, πρέπει να προετοιμαστεί ένας οδηγός που να περιέχει τους στόχους και τα θέματα που θα συζητηθούν – μπορούμε επίσης να καταφύγουμε σε ένα σενάριο (4 ή 5 θέματα που είναι εύκολο να απομνημονευθούν, για παράδειγμα). Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να διεξαχθούν με τον ίδιο τρόπο ή με την ίδια σειρά με την οποία προτείνονται – η επιτυχία θα εξαρτηθεί περισσότερο από την ικανότητα του ατόμου που παίρνει τη συνέντευξη να δώσει ρευστότητα και φυσικότητα στη συζήτηση.

Μια συνέντευξη με κάποιους εμπειρογνώμονες για αρχή είναι μια χαρά, γιατί μπορούν να μας επιστήσουν την προσοχή στα θέματα που προκύπτουν συχνότερα, και μπορούν να μας υπενθυμίσουν πτυχές που δεν πρέπει να ξεχάσουμε στον οδηγό που θα χρησιμοποιήσουμε για τις συνεντεύξεις.

Παρόλο που κάθε συνέντευξη έχει διαφορετικό πλαίσιο, θα πρέπει πάντα να έχουμε κατά νου ότι:

  • Όταν συστηνόμαστε, πρέπει να εγγυηθούμε την ανωνυμία των όσων πρόκειται να μας πουν, αφού μας ενδιαφέρουν οι “θέσεις” που υποστηρίζονται και όχι το ποιος ακριβώς το είπε. (Όσο και το πλαίσιο στο οποίο ειπώθηκε).
  • Η διάρκεια θα πρέπει να είναι περίπου μία ώρα, ή λίγο περισσότερο, ανάλογα με την εμπιστοσύνη που δημιουργείται.
  • Δεν πρέπει να διατυπώνουμε τις απόψεις ή τις κρίσεις μας σχετικά με αυτά που λέγονται, διότι όλα όσα σκέφτεται κάθε ομάδα ή άτομο είναι πάντα πολύ ενδιαφέροντα, επειδή είναι η “δική τους” αλήθεια που είναι ενδιαφέρον να ακούσουμε.
  • Για να διασφαλιστεί η πιστότητα των λεκτικών φράσεων, είναι προτιμότερο να καταγράφονται σε μαγνητόφωνο ή σε βίντεο.
  • Είναι προτιμότερο να συμμετέχουν στη διεξαγωγή μιας συνέντευξης δύο άτομα – στην περίπτωση αυτή, είναι βολικό για το δεύτερο άτομο να κρατάει σημειώσεις ή να βρίσκεται στο παρασκήνιο, απασχολημένο με τεχνικές λεπτομέρειες και να θυμάται σημαντικές πτυχές που δεν έχουν αναφερθεί στη συζήτηση.
  • Είναι απαραίτητο να κατευθύνουμε όσο το δυνατόν λιγότερο και να αφήσουμε τα θέματα να προκύψουν αυθόρμητα από το άτομο ή την ομάδα ανάλογα με τη μορφή και το ρυθμό τους για να εκφραστούν.
  • Είναι απαραίτητο να διευκολυνθεί ώστε τα πιο επίκαιρα ή εύκολα θέματα να βγαίνουν στην αρχή για να εισέλθουν αργότερα σε διάλογο μεγαλύτερου βάθους.
  • Οι ερωτήσεις που σχετίζονται με τα κοινωνικά δίκτυα θα πρέπει να μείνουν για το τέλος (σχέσεις μεταξύ όλων των κοινωνικών φορέων, προσωπικές συγκρούσεις κ.λπ.).
  • Πρέπει να κλείσουμε επιστρέφοντας σε πιο επίκαιρα θέματα εύκολης συναίνεσης και να τονίσουμε επίσης την ανωνυμία, τους στόχους αυτής της συλλογής πληροφοριών και να ζητήσουμε την επιστροφή (αν και δεν μπορούν να προσδιοριστούν ημερομηνίες).

Ατομική συνέντευξη

Πραγματοποιούμε συνεντεύξεις με άτομα που εμπλέκονται (ορισμένες γίνονται στην αρχή της διαδικασίας): πολιτικούς ηγέτες (από το Δημοτικό Συμβούλιο ή από άλλα θεσμικά όργανα), εξειδικευμένο προσωπικό και εκπροσώπους των διαφόρων ενώσεων και ομάδων, σύμφωνα με το δείγμα που έχει προετοιμαστεί.

Για ποιο λόγο;

  • Να ανακαλύψουμε τις θέσεις και τις στρατηγικές των κοινωνικών ηγετών.
  • Για να συμπληρώσουμε τις πληροφορίες σχετικά με το πρόβλημα.
  • Να δούμε τις σχέσεις μεταξύ των διοικήσεων, των ενώσεων και του υπόλοιπου πληθυσμού

Ομαδικές συνεντεύξεις

Είναι αυτές που πραγματοποιούμε σε μια ομάδα ανθρώπων που, επίσημα οργανωμένοι ή όχι, δεν είναι εκπρόσωποι ή ηγέτες. Μπορεί να βρίσκονται σε συναφείς, διαφορετικούς, εξωτερικούς ή αντίθετους τομείς. Ο κατάλληλος αριθμός ατόμων είναι μεταξύ 5 και 9 (παρέες φίλων, κυρίες που κάνουν μια δραστηριότητα κ.λπ.).

Η επαφή με τους ανθρώπους μπορεί να γίνεται εκ των προτέρων, ορίζοντας την ημερομηνία, την ώρα και τον τόπο για το ραντεβού, ή να γίνεται πιο αυθόρμητα, πηγαίνοντας στα μέρη όπου συνήθως συναντιούνται και κάνοντας σε αυτούς που βρίσκονται εκεί τις ερωτήσεις που μας επιτρέπουν να μάθουμε τη θέση τους γύρω από ορισμένα θέματα.

Ο ρόλος που πρέπει να διαδραματίσουμε κατά τη διεξαγωγή της συνέντευξης πρέπει να στοχεύει στην επίτευξη ενός καλού κλίματος συζήτησης μεταξύ των ανθρώπων αυτών. Προηγουμένως θα έχουμε συστηθεί και θα έχουμε εξηγήσει τους στόχους της συνέντευξης – στη συνέχεια θα πρέπει να καταφέρουμε να τοποθετηθούμε στο παρασκήνιο και να εξασφαλίσουμε ότι η ομάδα εκφράζεται ελεύθερα – σε περίπτωση πολύ μακράς σιωπής ή απομάκρυνσης από το θέμα που θα συζητηθεί, θα ανακατευθύνουμε τη συζήτηση επαναλαμβάνοντας μια έκφραση που προηγουμένως είχε κάποιος ξεκινήσει.

Είναι βολικό να απομνημονεύουμε, όπως και στην ατομική συνέντευξη, ένα προηγούμενο σενάριο που μας βοηθά να μην ξεχνάμε τις ερωτήσεις ή τους στόχους της διαδικασίας∙ Σε αυτή την περίπτωση, είναι βολικό να το κάνουν δύο ή τρία άτομα, καθώς, ενώ ένας είναι υπεύθυνος για την καθοδήγηση της ομαδικής συνάντησης, ο άλλος ή οι άλλοι πρέπει να παρατηρούν προσεκτικά και να κρατούν τις σημειώσεις που θεωρούν κατάλληλες, καθώς είναι πιο λογικό, να παράγονται αντιδράσεις κάθε είδους (συνενοχή, έκπληξη, ενόχληση) μεταξύ των εμπλεκομένων.